مدفوع طيور/ راهنماي رنگ مدفوع مرغ
در این مقاله به ارز یابی مدفوع طیور (مدفوع مرغ) از طریق رنگ، قوام و میزان آن در مزرعه می پردازیم. مشاهده مدفوع مرغ مانند بررسی گزارش سلامت پرنده است. این امر کمک می کند تا مشکلات دستگاه گوارش پرنده زودتر پیدا شده و جلوي خسارت اقتصادي ناشی از افت تولید تخم مرغ یا افت وزن گوشت را گرفته و حتی جلوي تلفات بالا گرفته شود .
انواع مدفوع: طیور دو نوع مدفوع تولید می کند: دفعی و سکومی .
١. فضولات دفعی: مدفوع معمولی کوچک، قالبی ، با کلاه اورات سفید است. آنها اغلب داراي یک پر چسب یده هستند و هیچ نشانه اي از خیسی ندارند. آنها خشک، قهوه اي مایل به سبز و فاقد موکوس یا دانه هاي هضم نشده هستند .
تصویر ١ - مدفوع مرغ سالم طبیعی که از محتواي روده خوب هضم شده به دست می آید
٢. مدفوع سکومی: رنگ مدفوع طبیعی سکوم متفاوت است (از قهوه اي تیره تا تقریبا سیاه) و سفت، صاف، چسبناك و بدبو است .

تصو یر ٢ - مدفوع معمولی شکلاتی سکوم ط یور
ارزیابی مدفوع:
هنگام بررسی مدفوع، عوامل زیر را در نظر بگیرید:
محتواي آب: بررسی کنید که آیا مدفوع طبیعی، نسبتا مرطوب، آبکی یا خی لی مایع (اسهال) است .
حجم: به هر گونه افزایش در حجم مدفوع توجه کنید.
قوام: هر گونه از دست دادن قوام، مانند مدفوع آبکی ی ا کف آلود را مشاهده کنید .
رنگ: به دنبال تغییرات رنگ، به ویژه وجود خون هضم شده یا خون تازه باشید.
ظاهر روغنی: بررسی کنید که درخشندگی روغنی روي مدفوع وجود داشته باشد .
وجود خوراك هضم نشده: به هر نوع خوراك هضم نشده در فضولات توجه کنید .
بوي غیر طبیعی: هر گونه بوي غیرعادي مرتبط با مدفوع را تشخیص دهید.
محل فضولات:
مدفوع را در اطراف آبخوري ها مشاهده کنید، زیرا ا ین نقطه یک مکان ثابت براي ارزیابی فراهم می کند. همچنین خود پرندگان، به ویژه ناحیه کلوآك و پرها را از نظر علائم کثیفی یا آلوده بودن با مدفوع اسهالی بررسی کنید .

تصو یر ٣ - مدفوع طیور در نزد یکی آبخوري ها و دانخوري ها به ما در مورد سلامت روده می گوید

تصویر ٤ - اسهال سف ید در طیور کثیف شده در ناحیه مخرج
شناسایی علائم هشدار دهنده اولیه
بهعنوان نگهدارنده طیور، باید بتوانید تغییرات ظریف در مدفوع را که ممکن است نشاندهنده یک مشکل در حال ظهور باشد، تشخیص دهید .
فضولات دفعی: به دنبال تغییرات در اندازه، قوام و محتواي رطوبت باشید. اگر مدفوع بزرگتر از حد معمول باشد، شروع به از دست دادن شکل خود کند، چرب به نظر برسد یا مرطوب شود، می تواند اولین علامت اختلال روده باشد.
فضولات سکومی: هر گونه تغییر در قوام، به خصوص به سمت ظاهر آبکی، کف آلود یا تغییر رنگ، نشانه هاي اولیه اختلال عملکرد سکوم را نشان می دهد .
نکاتی در مورد ظاهر فضولات طیور
ما سعی می کنیم راهنماي دقیقی براي تفس یر ظاهر فضولات طیور به عنوان شاخص سلامت روده به شما ارائه دهیم. اطلاعات را می توان به چهار سطح نگرانی طبقه بندي کرد: سالم، آلارم قرمز، آلارم بد، و آلارم خطر .
١. فضولات سالم طیور :
فضولات دفعی: کوچک، خوش فرم با کلاهک اورات سفید، به رنگ قهوه اي ما یل به سبز، خشک و بی بو، ممکن است داراي یک پر چسبیده باشد .
فضولات سکومی: این نوع دفع داراي رنگهاي متفاوت (قهوه اي تیره تا تقریبا س یاه)، سفت، صاف، چسبناك و بدبو می باشد .
مدفوع سالم در تصو یر ١ در بالا مشاهده می شود
٢. فضولات با آلارم قرمز، شروع مشکل را نشان می دهد:
فضولات دفعی: افزایش اندازه، شروع از دست دادن ساختار، ظاهر چرب، افزا یش رطوبت .

تصویر ٥- تغییر در مدفوع مانند افزایش اندازه، شروع تخریب، ظاهر چرب و افزایش رطوبت از علائم هشدار دهنده اولیه اختلال روده است.
دفع سکومی: آبکی، از دست دادن قوام، کف آلود، تغییر رنگ که نشان دهنده اختلال عملکرد زودرس سکوم است .

تصو یر ٦ - مدفوع آبکی سکوم با از دست دادن قوام، کف و تغییر رنگ نشان دهنده اختلال عملکرد زودرس سکوم است.
٣. فضولات با آلارم بد که نیاز به مداخله فوري براي کاهش تلفات دارد:
فضولات دفعی: آبکی ، از دست دادن سفتی، خوراك هضم نشده، ممکن است داراي مخاط نارنجی باشد.
دفع سکومی: کف آلود، تغییر رنگ، مایع، بدون قوام .

تصو یر ٧ - مدفوع آبکی ، به ویژه آنهایی که حاوي مواد غذایی هضم نشده، مخاط، مواد نکروزه یا محتویات نارنجی هستند، و در مدفوع سکومی کف آلود یا بی رنگ شده، نشانه واضحی از یک بیماري جدي است.
٤. فضولات با آلارم خطرناك که نشانه مطمئنی از مشکل بسیار جدي و همراه با مرگ و میر است :
فضولات دفعی: اسهال آبکی و همراه با خوراك هضم نشده، مخاط، مواد نکروزه و/ یا خون.
فضولات سکومی: بسیار کف آلود، گسترده و پخش شده، تغییر رنگ، مایع .

تصویر ٨ - وجود خون اعم از تازه یا هضم شده در فضولات طیور یک هشدار قرمز قابل توجه است و هرگز نباید ناد یده گرفته شود. این می تواند نشان دهنده شرایط مختلف، از جمله کوکسید یوز، انتریت هموراژیک یا حتی آسیب باشد.
نمونه هایی از شرایط مرتبط با ظاهر فضولات
در اینجا چند نمونه خاص از بیماري ها و شرایط مرتبط با مدفوع غیرطبیعی را ارائه می دهیم:
آدنوویروس پرندگان (بیماري IBH ): می تواند باعث ایجاد مدفوع اسهالی شود، گاهی اوقات با خوراك هضم نشده .

تصویر ٩: زرد: نشان دهنده مشکلاتی مانند (IBH)، عفونت و یروسی شبه انتروویروس پرندگان، هیستومونیازیس، یا سندرم مرگ و میر آنتریت طیور (PEMS) است .
کوکسیدیوز:
:Eimeria acervulina می تواند باعث اسهال با مخاط نارنجی شود.
:Eimeria maxima مرتبط با مدفوع نارنجی .
:Eimeria tenella می تواند باعث ترشحات خونریزي دهنده سکوم شود .

تصویر ١٠ - کوکسید یوز :(Eimeria tenella) این عفونت انگلی به طور خاص روي سکوم تأثیر می گذارد و باعث ایجاد مدفوع خونر یزي دهنده سکوم می شود. Eimeria maxima) یا :(E. acervulina این نوع کوکسیدیوز می تواند باعث فضولات نارنجی شود که گاهی با اسهال همراه است. Eimeria acervulina به طور خاص با مخاط نارنجی در مدفوع همراه است.
مسمومیت با فومونیزین: می تواند باعث تغییرات شد ید در مدفوع شود.
تا اینجا به این نتیجه رسیدیم که مشاهده مدفوع تنها یک ابزار براي ارزیابی سلامت روده طیور است .
همچنین توصیه اکید می شود که فاکتورهاي ذیل مورد کنترل و بررسی قرار گیرند :
محتواي آب: سطح رطوبت مدفوع می تواند نشان دهنده کیف یت بستر و مشکلات احتمالی آنتریت باشد.
مصرف آب: مصرف زیاد آب میتواند به فضولات آبکی کمک کند، اما تعیین اینکه آیا به دلیل مصرف بیش از حد آب است یا آسیب رودهاي که بر جذب مجدد آب تأثیر میگذارد، ضروري است .
رفتار و ظاهر پرنده: مشاهدات پرندگان، به ویژه در اطراف ناحیه کلوآك و پرهاي آلوده، می تواند بینش بیشتري در مورد وضعیت سلامت آنها ارائه دهد .
با ترکیب مشاهدات مدفوع با ا ین عوامل دیگر، مرغداران می توانند درك جامع تري از سلامت روده گله خود به دست آورند و اقدامات مناسب را براي پیشگیري و مدیریت بیماري ها انجام دهند.
راهنماي رنگ: رنگ مدفوع مرغ (فضولات) / اسهال می تواند سرنخ هایی براي علت اصلی آن ارائه دهد.
در این بخش یک راهنماي جامع براي تفسیر رنگ مدفوع طیور مانند اسهال قهوه اي در جوجه ها به عنوان شاخصی از مشکلات بالقوه سلامتی آورده شده است. در اینجا به تفکیک رنگ هاي مختلف و بیماري هاي مرتبط با آن اشاره شده است:
فضولات نارنجی:
علل: خراش یدن غشاي مخاطی روده، کوکسیدیوز Eimeria maxima) یا (E. acervulina، هیپوگلیسمی، سندرم مرگ و میر Spiking (HSMS) جوجه هاي گوشتی، از دست دادن کاروتن ها و ویتامین ها

تصو یر ١١ - ممکن است نشان دهنده کوکسیدیوز Eimeria maxima) یا (E. acervulina، هیپوگلیسمی، سندرم مرگ و میر ناگهانی (HSMS)، یا ریزش مخاط روده باشد.
مدفوع زرد:
علل: آدنوویروسها (IBH) ، عفونت ویروسی شبه انتروویروس پرندگان، هیستومونیازیس (جوش سر سیاه)، سندرم مرگ و میر آنتریت طیور (PEMS)، سوء هاضمه و تخمیر در سکوم (می تواند باعث فضولات زرد کف آلود شود )

تصو یر ١٢ - مدفوع زرد: می تواند نشانه IBH، عفونت ویروسی شبه انتروویروس پرندگان، هیستومونیازیس یا سندرم مرگ و میر آنتریت طیور (PEMS) باشد .
مدفوع کارامل:
علل: عفونت ناشی از گونه هاي Brachyspira، مرحله اولیه کوکسیدیوز (فضولات کارامل که در صورت عدم درمان زودرس کوکسیدیوزبعداً خونریزي می کند) و سایر آلودگی هاي انگلی

تصویر ١٣ - مدفوع کاراملی رنگ: ممکن است نشان دهنده عفونت گونه هاي Brachyspira باشد. عفونت یا مرحله اول کوکسید یوز یا سایر عفونت هاي انگلی.
مدفوع سبز (اسهال سبز مرغ):
علل: ناشتایی (عدم غذا خوردن)، بی اشتهایی (مربوط به بیماري)، مشکلات چربی در خوراك (ترشیدگی ، کمیت، جذب)، بیماري هاي سپتی سمی حاد مانند آنفولانزاي مرغی، بیماري ن یوکاسل، اسپیروکتوز، وبا مرغ، آنتریت ویروسی اردك و بیماري هاي کبدي مانند کلستریدیوز، کلی باسیلوز

تصویر ١٤ - مدفوع سبز: اغلب با ناشتا بودن، بی اشتهایی ، مشکلات چربی در خوراك، یا بیماري هاي سپتی سمی حاد مانند آنفولانزاي پرندگان، بیماري نیوکاسل، اسپیروکتوز، و آنتر یت ویروسی اردك همراه است. مدفوع سبز را می توان بدون اسهال نیز مشاهده کرد .
مدفوع قرمز (خون آلود):
علل: آنتریت حاد هموراژیک مانند آنتریت هموراژیک بوقلمون (س یادنوویروس)، انتریت نفریت هموراژیک غازها (HNEG )
کوکسیدیوز در جوجه ها (Eimeria tenella )، انگل ها، زخم ها و جراحات، کانیبالیزم

تصو یر ١٥ - مدفوع قرمز (خون): می تواند نشانه اي از انتریت هموراژیک حاد، انتریت خونریزي دهنده بوقلمون (سیادنوویروس)، آنتریت نفریت هموراژیک غازها (HNEG)، کوکسیدیوز (E. tenella)، انگل ها، زخم ها یا کانیبالیزم باشد .
مدفوع خاکستري:
علل: سوء جذب، مخلوط صفرا و اورات در فضولات، فاکتور آنتی تریپسین (سو یا یا کلزا با فرآوري حرارتی کم)

تصو یر ١٦ - مدفوع خاکستري: ممکن است نشان دهنده سوء جذب یا مخلوطی از صفرا و اورات باشد.
مدفوع سیاه (قیري):
علل: حضور خون هضم شده در مدفوع
مشارکت کنندگان احتمالی:
پلت بایندرهایی همچین لیگنوسولفوناتها، فیبر اضافی در جیره غذایی (به عنوان مثال، گندم، جو )، آهن بالا در خوراك یا آب آشامیدنی

تصویر ١٧ - سیاه (قیري): این نشان دهنده وجود خون هضم شده، پلت بایندرهایی همچین لیگنوسولفوناتها، فیبر بیش از حد در جیره غذایی، ی ا سایر علل زمینه اي است .
خوراك هضم نشده:
علل: سوء جذب، انتقال سریع روده اي، عفونت ها، اختلال در میکروبیوتاي روده، اندازه ذرات ناکافی در جیره و مسمومیت

تصو یر ١٨ - خوراك هضم نشده: وجود ذرات خوراك هضم نشده حاکی از سوء جذب، انتقال سریع روده اي ی ا اندازه ناکافی ذرات در خوراك است .
نکته مهم: مشاهده رنگ فضولات ابزار ارزشمندي براي تشخیص زودهنگام ب یماري است، اما براي تشخ یص دقیق، باید عوامل دیگري مانند محتواي آب، مصرف آب و سلامت کلی و رفتار پرندگان را در نظر گرفت. همیشه براي تایید و درمان مناسب با دامپزشک مشورت کنید .
ملاحظات اضافی براي تشخیص دقیق
فراتر از ظاهر مدفوع، عوامل خاصی می توانند در ایجاد تغییرات موثر باشند و براي تشخیص جامع باید در نظر گرفته شوند .
محتواي آب: ارز یابی سطح رطوبت در فضولات به ارزیابی کیفیت بستر کمک می کند و به تشخیص زودهنگام آنتریت کمک می کند.
مصرف آب : ارزیابی میزان مصرف آب گله براي تعیین اینکه آی ا فضولات آبکی ناشی از نوش یدن بیش از حد است یا آسیب روده اي که بر جذب مجدد آب تأثیر می گذارد، بسیار مهم است.
مشاهده پرندگان : توجه بسیار دقیق به آلوده شدن ناحیه کلوآك و پرهاي پرندگان به مدفوع، ز یرا این امر سرنخ هاي بیشتري در مورد وضعیت سلامت آنها ارائه می دهد.
نتیجه گیري:
این راهنما چارچوبی براي ارز یابی مدفوع طیور و درك علل بالقوه ناهنجاري ها ارائه می دهد. به یاد داشته باشید که این اطلاعات فقط براي اهداف آموزشی است و نباید جایگز ین توص یه هاي حرفه اي دامپزشکی شود. اگر تغییراتی در مدفوع گله خود مشاهده کرد ید، براي تشخیص و درمان مناسب با تیم علمی مجموعه تان مشورت کنید .
١٩
با اشتراک در این مجموعه از طریق ایمیل شما را در جریان بروزرسانی های مطالب سایت قرار خواهیم داد.
نظرات